PORTNEDS

Toch ben ik weer begonnen met één-op-één converseren met migranten. Voor de duidelijkheid: dat betekent dat ik praat met mensen met een migratieachtergrond. Zeg maar: een soort Nederlandse les. Ze moeten al wel een klein beetje Nederlands kennen, want anders kunnen we natuurlijk niet starten. Dat doen we dan wekelijks een uurtje.

Vandaag spreek ik met Paolo, een Portugese veertiger. Hij is vijftien jaar in Nederland en spreekt uitstekend ‘PortNeds’. Een heel apart taaltje. Wat mij die eerste keer dat we praten opvalt is: hij vervoegt nooit hele werkwoorden. Paolo zegt bijvoorbeeld als hij naar de supermarkt wil lopen:

"Ik naar supermarkt lopen."

Nog een voorbeeld, dan is het gelijk duidelijk wat ik bedoel: hij wil zeggen dat hij naar de diëtiste wil gaan, dan zegt hij:

"Ik naar diëtiste gaan."

Dan kan elke pientere lezer bedenken wat Paolo zegt als hij een pilsje bestelt. Ik schrijf niks op, want voor mij is het simpel. Ik weet het. Ik zeg niks.

Ik schrijf dit niet om Paolo uit te lachen. Integendeel, voor mij is het juist de manier om heel zuiver te registreren hoe moeilijk de diffuse klanken van de 'eu', 'oe', 'ui' en zelfs de 'ei' over Paolo's lippen komen. Ik krijg zo snel te horen waaraan bij hem gewerkt moet worden. Paolo moet, bij het doen weerklinken van de klanken 'au', 'ou', 'eu', 'ui' en 'ei', zijn hoofd een tikje zijwaarts bewegen naar links of naar rechts, maakt niet uit welke kant,  voordat er iets van geluid uit zijn keel komt. Dat werkte overigens alleen maar op de lachspieren en sloeg helemaal nergens op. Wederom: niet echt bedoeld om te lachen, maar toch leuk omdat er lekker gewerkt kan worden aan een juiste uitspraak.

De letter 'a' als beginletter van een woord, bijvoorbeeld 'appel', is voor de Portugees een tongbreker. Paolo, kan dat woord niet uitspreken zonder een raspende g-klank onder die 'a'.

Moeilijk in de Nederlandse taal te bevatten voor de Portugees is wanneer de letter 'o' klinkt als een 'o' zoals in het woord 'pop', of zoals de 'o' in het woord 'lopen'. Zo ook de letter 'e' die anders klinkt in het woord 'met' dan in het woord 'meten'. Daar gaan we fijn mee aan de slag.

De Portugees doet niet aan persoonlijke voornaamwoorden. De Nederlander wel. Wat dat zijn? Persoonlijke voornaamwoorden? Ziehier de meest gebruikte: ik, jij, hij, wij, jullie, u, zij. Het ontbreken van die persoonlijke voornaamwoorden in het Portugees maakt het voor hen ook zo moeilijk om Nederlands te leren. Dat is waarom ze vrijwel allemaal dat hele werkwoord blijven gebruiken als ze ons iets duielijk willen maken.

Ik vraag Paolo om kort iets op te schrijven over onze sessie van vandaag. Dat wil hij wel. Wat hij schrijft, heb ik nog niet bekeken.

"Ik niet blij zijn met jou, Jos, jij veel vlug praten."

ANGST OP DE VAN BRIENENOORDBRUG.

Ik moet bloed laten prikken voor controle van het lithiumgehalte in mijn bloed. Daaaahag. Nog nooit is het zo druk geweest bij de bloedprik. Er moeten er 15 voor me geprikt worden. Daar ga ik niet gedwee op zitten wachten.

Nu ik het prikken ovesla kan ik even bij Barend langsgaan in de revalidatie. Hij is niet thuis. Blijkt dat ie zit te eten met zijn zus. In een tentje daar in buurt. 

Ik hoef niet zo lang na te denken wat ik ga doen nu Barend  er niet is. Het is lekker fietsweer en ik heb alle tijd. Het is pas 13.00 uur. Ik ga fietsen naar Barendrecht.

 Op weg naar  dat stadje, fietsend  In de Rotterdamse Rosestraat, op het  trottoir, rechts naast me, komen een jonge moeder, begin dertig, met aan haar linkerhand haar dochtertje van  pakweg 9 me tegemoet.

 Moeder rookt. Ze neemt een haaltje van haar sigaret beweegt haar hoofd schuin rechts naar boven en blaast de rook uit zodat haar dochtertje de rook niet  in haar gezichtje krijgt. Terwijl moeder dat doet, stopt het meiske met huppelen, loopt in het zelfde tempo met haar moeder mee en krabbelt even heel vlug met haar kleine vingertjes , heel eventjes maar aan haar spleetje. Ze kijkt dan even vlug naar haar moeder of zee misschien gezien heeft wat zij deed. Maar moeder heeft haar hoofd weer schuin naar rechtsboven bewogen om een rookwolkje uit te blazen Het meiske richtte haar blik meteen weer op het trottoir. Ze liep al gelijk weer vrolijk te huppelen.

 Woningen met gewone grote mensen en kinderen heb ik er niet kunnen ontdekken. Het stadje is omsloten door een immens bedrijfsterrein en er zijn gigantische kunstwerken gerealiseerd die moeten zorgen voor een goede doorstroming van ‘de Heilige Koe’.

 Ik verplicht mezelf om over de Van Brienenoordbrug terug te fietsen. Doodsangsten sta ik uit. Voor de hoogte, voor de diepte, voor het vallen door de te grote gaten in de reling, voor de wind, voor de racende passerende scooters, voor de luchtdruk van  het langsrazende vrachtverkeer. De hele weg, zowel de oprit al de afrit heb ik als een waanzinnige mijn angst uit proberen te schreeuwen. Maar de angst week geen seconde van mijn zijde. Wat was ik bang ikbang!  Terugdenkend aan deze fietsmiddag prevaleert bij mij  de  wil om zonder  angst de brug te nemen, boven een nóóit meer, doen  voor àltijd.

Lieve lezer, 

stukjes van mij zijn al vele jaren te lezen via de volgende link:

stukkiejee.blogspot.com

VEEL HOOI OP DE VORK

Veel hooi op de vork.

Nog niet eerder ben ik zo vroeg begonnen met het schrijven van een stukje. Kwart oer acht in de ochtend.. Ik heb eigenlijk te veel hooi op mijn vork genomen op de dinsdagen.  Vanmorgen om 10 uur eerst 'Chansons zingen', vanmiddag (van 12 tot 5) iets (nog geen flauw idee 'wat') doen met mijn autistische maatje Ruud en vanavond, van half zeven tot negen naar school, Franse les. De Franse leraaar wil elke les een kein stukje tekst van elke leerling krijgen, zodat hij je niveau kent.. 

Eergisteren leverde ik het stukje in, ik was er trots op, had er mijn uiterste best opgedaan. Vanmorgen krijg ik het verhaaltje gecorrigeerd terug, het stukje van nog geen 10 regels. Het wemelde van de fouten. Wel tien. Kijk maar. Ja, je moet natuurlijk wel iets van het Frans begrijpe maar misschien kan je je voorstellen hoe teleurstellend het voor mij geweest moet zijn. Helemaal onderop staat de vertaling in het Nederlands.

Textje voor Franse les 2.    6 oktober 2026

 Je me réjouis maitenant déjá de juillet 2027. Alors je serais tout juillet en Avignon. Je serais lá pour assister au  festival de theâtre qu’a lieu toujour dans le vieux centreville la. Je n’en suis sûr, mais je pense que ce sera la dixième fois que je passerais cet mois d’été dans le Provence. Le juillet passé j’etais la aussi. C’était très agréable sauf le temperature: il faisait 32 degrés à l’ombre, stable, pendant juillet.

Et alors ..tu veus me compagneras encore cet été?

Correctie:

Je me réjouis maintenant déjàá de juillet 2027. Alors je serais tout juillet en Avignon.Je serai làá pour assister au  festival de theâtre théâtre qui a lieu toujours dans le vieux centreville la. Je n’en suis pas sûr, mais je pense que ce sera la dixième foisque je passerais cet mois d’été en dans le Provence. En Le juillet passé j’étais _làa aussi. C’était très agréable sauf la le tempéerature : il faisait 32 degrés à l’ombre, stable, pendant juillet.

 Et alors ..…tu veus veux m’ace compagneras m’accompagneras encore cet été ?

 

Maar liefsts10 fouten in 8 korte zinnetjes. Ik denk dat ik de handdoek maar in de ring gooi. Deze was trouwens niet van mijn moeder zaliger. Die moet niet overal haar neus in steken. Dat gaat vervelen.

In het Nederlands:

Ik verheug me nu al op juli 2027. Dan ga ik de hele maand naar Avignon. Ik ga daar heen voor het theaterfestival dat daar elk jaar plaats vindt in de oude binnenstad. Precies weet ik het niet maar ik denk dat het de tiende keer is dat ik die zomemaand doorbeng in de Provence. Afgelopen juli was ik daar ook. Het was heel leuk, behalve de temperatuur: constant 32 graden in de schaduw in juli.

En ... zeg eens ... ga je van de zomer nog met me mee?

Na die Franse les moet ik dan ook nog mijn reguliere verhaaltje schrijven. Dit is het dus. Ruud zegde af voor vanmiddag. Hij kon niet lopen, had zijn voet verstuikt. Dat was een geluk bij een ongeluk. Er kwam dus ruim drie uur vrij. Tijd genoeg voor dit stukje. Het is 13.00 uur en het is nu al klaar. Vanavond om 0.00 uur publiceer ik het. 

Lieve lezer, 

stukjes van mij zijn al vele jaren te lezen via de volgende link:

stukkiejee.blogspot.com

EEN OUWE ZEIKERD.

Meer dan genoeg te doen thuis. Eerst uitgebreid poedelen. Ben ik weer helemaal fris. Daarna wat schrijven voor de cursus Frans. Vanmiddag naar de Zeeman.

Oh, ik zie dat mijn huisarts gereageerd heeft op ‘mijn.gezondheid.net’. Ze antwoordt op twee vragen die ik haar gesteld heb. Één lullig vraagje en één prangende vraag. Ik schrijf gewoon ongegeneerd op waar het over gaat. Kan mij het nou schelen. Die eerste, die lullige vraag dus, gaat over poep. Mijn poep. Die was de laatste tijd een beetje te hard. Al jarenlang gebruik ik elke dag één poepzakje (Molaxole). Nu, met die harde poep, neem ik er twee. Ik had gevraagd aan haar, die arts of dat mag. Twee zakjes. Dat mag.

De tweede vraag gaat over pies. Mijn pies. Was geen vraag. Was een ervaring. Ik schreef haar dat ik zondagnacht in mijn bed had gepiest… nee, zo schreef ik het niet, ik schreef ‘geplast’… alle plas die in mij was. Ik heb wel eens eerder in mijn bed geplast, maar dan schrik ik halverwege de plas van schrik ineens wakker en ga op zoek naar de wc… De dokter vindt het heel vervelend voor mij, maar ze weet ook niet wat ze eraan moet doen. Ze denkt dat het ‘Narcolepsie’ is, maar, zegt ze erbij, dat moet de neuroloog maar uitzoeken. Daar heeft ze naar verwezen, naar een neuroloog… en het is nog maar 70 nachtjes slapen tot ik bij die specialist terecht kan. Tweede Kerstdag.

Bij Zeeman wil ik nog even langs wippen voor zwarte t-shirts met lange mouwen; twee voor een tientje. Heel goedkoop, dat wel, maar ik weet: Zeeman is pluis; ze sluiten kinderarbeid uit… heb ik weleens uitgezocht.

Omdat ik steeds meer in mijn nest zeik de laatste tijd, koop ik gelijk zo’n waterdichte matrasbeschermer. Daar doe ik niet moeilijk over hoor. De verkoopster bij Zeeman, een kleine onooglijke dikke Turkse trol, vraagt me met brutale pretoogjes: "Is het voor u zelf?"
"Ja, toevallig wel. Ik ben een ouwe zeikerd," zeg ik schaamteloos. Een wat oudere Surinaamse dame die hoort wat ik zeg ... het lijkt of ze me wat wil troosten, als ze zegt dat ze wel wat gewend is door haar vele werkzame jaren in de zorg.

"Ach," verzuchtte de Surinaamse, "ach, we worden allemaal oud, hè?"
"Ik hoop het voor u, mevrouw."

Ze is zich er vast niet van bewust dat ze een walm van incontinentie om zich heen heeft hangen. Hoewel, dat zou natuurlijk ook nog haar kleding kunnen zijn, van haar laatste jaren in de zorg.

Lieve lezer, 

stukjes van mij zijn al vele jaren te lezen via de volgende link:

stukkiejee.blogspot.com

---

---

VAN JE STOEL VALLEN nu met 4 stoelen

Met mijn buurvrouw Stella loop ik in de Kunsthal. Daar is een expositie van stoelen in alle soorten, maten en de meest uiteenlopende materialen. Een flink stel meubelmakers/kunstenaars vervaardigden stoelen die hier voor de duur van deze expositie, tot en met 31 januari 2027, de gevierde diva's zullen zijn. Het is een betoverende tentoonstelling.

De winkelwagenstoel.

Onder regie van theatermaker en beeldend kunstenaar Robert Wilson worden meer dan 150 bijzondere stoelen getoond uit de privécollectie van Thierry Barbier-Mueller.

Voor een uitgebreide toelichting hierop verwijs ik graag naar de Gids voor bezoekers van deze tentoonstelling, die verkrijgbaar is na aankoop van een entree-ticket. Ook googelend is hier meer over te lezen.

Tsjonge, wat een belangstelling. Waarom loop ik hier met Stella rond? In eerste instantie omdat ik elke dag iets bijzonders te doen wil hebben. Iets extra-ordinairs. Geen koffie zetten, afwassen of stofzuigen dus. Daarnaast vind ik het zeker ook leuk om op een mooi oktober-middagje als vandaag met Stella iets leuks te doen. Zij heeft er blijkbaar ook wel zin in en vraagt: "Wah wazzie vah plah dah?"

lekker lange (rug)leuning stoel

Een eindje wandelen in het bos, een bioscopie of poffertjes eten had ook gekund, maar toch… te gewoontjes. Ik app haar:

"Kunsthal… Stoelen."

"Leuk," zegt ze.

We doen een bakkie en een hapje lunch en gaan richting stoelen. Zij zit op de details. Veel meer dan ik. Van wat voor spul is de stoel gemaakt. Ik zit meer op de grote lijnen. Lijnen van zitbaarheid en de (on)wankelbaarheid. Mij raakt de schoonheid van de stoel niet zozeer. Ik zit met name op het zitcomfort, de zit-haalbaarheid en de zit-veiligheid.

Exposities als deze zitten in mijn dagprogramma, omdat ik elke dag iets bijzonders, verrassends, verbazingswekkends wil zien. Jaaa, eigenlijk — en ik geneer me er wel een beetje voor om dit nu zo op te schrijven — ik wil elke dag van verbazing van mijn stoel vallen, al is het maar een heel klein beetje.

Op de stoelen mocht niet gezeten worden. Jammer! Had ik graag gedaan. Al was het maar op één.

Ik steek het niet onder stoelen of banken.

Gefundenes Fressen? Ja! So what?!

de Pamela Andersonstoel 

Exposities als deze zitten in mijn dagprogramma, omdat ik elke dag iets bijzonders, verrassends, verbazingswekkends wil zien. Jaaa, eigenlijk — en ik geneer me er wel een beetje voor om dit nu zo op te schrijven — ik wil elke dag van verbazing van mijn stoel vallen, al is het maar een heel klein beetje.

De val-om-van-verbazing-stoel

Op de stoelen mocht niet gezeten worden. Jammer! Had ik graag gedaan. Al was het maar op één.

Ik steek het niet onder stoelen of banken.

Gefundenes Fressen? Ja! So what?!

Lieve lezer, 

stukjes van mij zijn al vele jaren te lezen via de volgende link:

stukkiejee.blogspot.com

LEZERSLIJST.

Eerlijk gezegd interesseert het me geen flikker. Maar nu het me zo voor de voeten geworpen wordt, gooi ik het niet meteen in de prullenbak. Waar het over gaat? Lezerslijsten. De laatste twee maanden krijg ik wekelijks lezerslijsten toegestuurd van Blogger. Dat is de organisatie die mijn stukjes publiceert. Op die lijsten staan de namen van de mensen die mijn stukjes lezen. Mij volgen, zeg maar.

Blogger heeft jarenlang juist geen lezerslijsten voor me willen opstellen, juist omdat ik te weinig gelezen werd. Maar nu, nu mijn stukjes met de dag populairder worden (minstens 100 lezers trekt elk stukje), nu besluit Blogger om mij de wekelijkse lezerslijst toe te sturen. 

Héél grappig en verrassend. Nimmer had ik me bijvoorbeeld gerealiseerd dat ik buiten Rotterdam gelezen werd. Maar, ongelogen, mijn lezers wonen werkelijk in alle uithoeken van de wereld. Al die lezers in den vreemde moeten Nederlands kunnen lezen, want mijn schrijfsels zijn nog nooit vertaald. 

Nòg verrassender: ik zag twee bekende namen. Één van een geëmigreerde neef van me in Zuid-Afrika (een ongegeneerde racist) en Juliëta, een bevriende cinéaste uit Argentinië. We hadden veel lol tijdens het IFFR van 2000. Toen kon ze geen woord Nederlands. En nu? Geen idee. Ik denk het niet. Misschien kijkt ze alleen maar naar die column, geschreven door haar oude Rotterdamse vriendje in die rare Nederlandse taal.

Ik ben geen lieverdje, zeker ook als stukjesschrijver niet. Mijn stukjes bevatten nogal eens wat cynisme. Ik kan het bloed bij sommige van mijn buren bijvoorbeeld onder hun nagels vandaan halen… anderzijds kunnen sommigen van die buren mijn bloed weer drinken.

Zoals het neo-fascistische Mona-toetje en het o zo lollige buurmannetje dat opeens niet meer kan praten als zijn ega in de buurt is. Ha, ha, ze weten ook nog precies dat ik hèn bedoel en… het is toch van de rare… gretig vreten ze al mijn schrijfsels.

Familieleden, kennissen, oud-collega's, ja, zelfs oud-klasgenoten van de middelbare school vermaken zich kennelijk prima met mijn verhaaltjes. Zelfs al deel ik zo nu en dan een flinke (figuurlijke) oplawaai uit.

Van verbazing viel ik haast van mijn stoel toen ik op de lezerslijst de namen zag staan van een aantal mensen dat bij hoog en bij laag beweerde en nog steeds beweert dat ze mijn stukjes absoluut niet lezen, en ook niet willen, nooit willen lezen.

Ik ben oprecht en eerlijk: dit stukje is nooit geschreven. Schrijven? Wat is dat? Kan je dat dan lezen? Neen!

Lieve lezer, 

stukjes van mij zijn al vele jaren te lezen via de volgende link:

stukkiejee.blogspot.com

---

---