VALENTIJNSDAG 2026

In de kroeg, waar ik eens in de veertien dagen op vrijdagmiddag veel te veel bier zit te hijsen met mijn (Portugese) vriend Luis, worden vrolijke, uitsluitend vuurrode versierselen voor de grote ramen opgehangen ter gelegenheid van Valentijnsdag. Morgen gebeurt het. Over de hele lengte van het plafond van het  café bungelen rode harten in alle formaten. 

We praten over die vreselijke ramp: de wateroverlast momenteel in Portugal is. Ingestorte viaducten, ondergelopen huizen. Het gevolg van onbedaarlijke regenbuien. Drie weken lang regent het daar al en het blijft maar hozen. 

Terwijl we het hierover hebben dwaalt Luis aandacht af naar de vrouw die de versierselen aan het ophangen is. Nee, toch niet, eigenlijk is het niet de dame, die zijn aandacht trekt maar is het dat wat ze ophangt wat zijn aandacht trekt. Meer dan de Portugese wateroverlast. 

'Zit jij hier morgen ook met je vriendin?' vraagt Luis plotseling. Dat is natuurlijk wel even wat anders dan de watersnood. In eerste instantie antwoord ik, dat ik helemaal geen vriendin heb maar dat moet ik al snel corrigeren: 

'Natuurlijk heb ik een vriendin, Luis, dat weet je. Alleen is dat  geen vriendin waar ik een amoureuze relatie mee heb. Een voorwaarde voor het geven van een Valentijnskadootje, -kaartje, -bloemetje, -snoepje is voor mij, dat ik, in welke mate dan ook, verliefd ben op die vriendin. Van dat soort vriendinnen heb ik er twee.'

Luis trekt een moeilijk hoofd en zegt: 

'Ik doe niet meer aan Valentijnsdag. Ten eerste: gééf je een vrouw iets leuks ...  dan is het nooit, nooit, nooit genoeg. En ten tweede: wáárom moeten die Valentijnkadootjes altijd van de man komen. Kan zoiets leuks niet van beide kanten komen?. Het ene jaar van de kant van de man; het andere jaar van de vrouw bijvoorbeeld. Homoseksuele mensen weten hier vast wel en creatieve oplossing voor te bedenken, dunkt mij'.

Op allebei die vrouwen, waar ik het net over had, ben ik verliefd. Alleen die ene, Anja, is boos op mij. Zij kan mijn bloed wel drinken. Ik hoop haar door het sturen van een Valentijnsbloemetje wat gunstiger te stemmen. Ik ben bang dat ik daarmee alleen maar olie op het vuur gooi. Misschien geef ze me wel bij de politie aan. Dat doet ze rustig.  

Die andere vrouw, Elsie, is leuk. Zij vindt mij ook leuk. Weet ik wel zeker. Maaaar ik heb het gevoel, dat ze mij toch het liefst op afstand wil houden. Dat ze zich van een Valentijnskaartje van mij rotschrikt, waardoor ik me dan onbedoeld van haar verwijderd heb. 

Dan zit ik alleen nog maar met die niet-amoureuze vriendin.

En met Luis natuurlijk, een ware, niet-amoureuze vriend. Met Valentijnsdag heeft het niks te maken: vandaag neemt hij voor mij echte Portugese sardines mee en tremocos een portugese lekkernij. Heerlijk bij een biertje. Zo gul! Hij is echt een schat.

VOUS PERMETTEZ MONSIEUR?

Uitslapen doe ik eigenlijk nooit. Maar vandaag dus wel. Om 9 uur ben ik pas wakker en dat terwijl ik om kwart voor tien de deur uit moet voor mijn cursus Franse liedjes zingen. Ik red het echter makkelijk, Om vijf voor tien zit ik in het zangklasje van Alain. Hij heeft voor ons 'Vous permettez, monsieur' van de Belgische zanger Adamo afgestoft en uitgepluisd. Wij, het klasje bestaande uit 10 vrouwen en twee mannen , waaronder ik, allen boven de 70, hebben grote nostalgische lol aan dit chanson. 

Alain toont ons een video van een tv-opreden van Adamo, samen met zijn ouders en zijn  7  broertjes en zusjes, in een soort  praatprogramma uit 1964, waarin Adamo zijn grootste hit ten gehore brengt. Ook zijn broers en zussen zingen uit volle borst mee (vals en uit de maat). Wij, van dit zanggroepje zijn door het dolle heen van die video. Het was top: tv op zijn allerbest. We waren zonder uitzondering tieners in dat jaar en genoten met volle teugen van deze talkshow van presentator Willem O Duys. Toen wist ik nog niet van Willems extreem rechtse trekjes. Ik was pas 13.

Het zingen duurt tot 11 uur. Dat is bij mij om de hoek dus ik loop om kwart over elf alweer  mijn bejaardenflat binnen. Een van mijn buren, Peter, haalt zijn brievenbus leeg. Ik volg zijn voorbeeld. Er ligt een brief van 'Artsen zonder grenzen'. Tegenwoordig gooi ik alle bieven van 'Artsen zonder grenzen in mij persoonlijke oud-papierbak. Sinds ik uit betrouwbare bron erover geÏnformeerd ben, dat de directeur van die club zich, van huis uit,  met een helicopter kris-kras in Europa overal naar toe laat vliegen, geef ik daar geen rooie cent meer aan uit. 

Ik zei er niks over tegen Peter want die heeft daar niks mee te maken. Ik heb trouwens het (voor)oordeel dat hij nooit ene cent aan wat voor goed doel ook geeft. Dat geeft niet, dat moet hij zelf weten. Peter is invalide, hij heeft een stijf been. Ik heb altijd gedacht dat hij een houten been had. maar hij kan dat been gewoon buigen. Heeft er weinig last van. Tot zijn 73e heeft hij gerolstoelbasketbald, door heel Nederland heen. Dat kan ik nit zeggen want ik heb twee gewone, valide benen, waarmee ik slechts tot mijn 30e slechts gevoetbald heb en dan alleen nog maar in de Rotterdamse onderbond.  

Terwijl ik met Peter sta te praten komt buurvrouw E. binnen. Niet dat ik haar zie. Ik herken haar stem en hoor haar gedag zeggen. Peter zegt gedag terug. Vlug, vlug, vlug hoor ik E. de trap oplopen. Ze is bang dat ik wat tegen haar ga zeggen. I don't know why. 

Vous permettez madame?

AVIGNON 2026.

 Ik ga dit jaar weer naar Avignon op vakantie. Naar het theaterfestival. Reis en verblijf heb ik al geboekt. De eerste drie weken van juli ga ik.

Het idee 'Avignon' kwam in me op tijdens een pauze tussen twee films van het IFFR. Ik ging op m'n mobiel kijken wanneer het theaterfestival precies is en of ik dan een hotel kan boeken. Dat liep allemaal op rolletjes. Zo boekte ik dus in de pauze van het ene festival voor het andere festival. In een tijdsbestek van twintig minuten. Een hals-over-kop-besluit.

De komende maanden ga ik me daarom weer eens echt toeleggen op de Franse taal. Ik spreek al wel redelijk Frans maar het kan altijd beter. Zoals ik eerder schreef, ben ik bezig met een cursus Franse chansons zingen in het buurthuis hier om de hoek. Van die Franse liedjes leer ik weer nieuwe woorden kennen als l'amour, j t' aime, croissant au chocolat, charmant enz. ... en verbetert mijn uitspraak.

Ik loop meteen naar mijn slijter, Dirck III om een paar exquise wijntjes uit te zoeken. Mijn favoriet Saint Èmilion is net in de aanbieding: 'trois pour le prix de deux'. Toeval bestaat niet zegt één van mijn vriendinnen tot vervelens toe dus .... ik koop direct zes bouteilles.

Ook ga ik gelijk op zoek naar iemand die nog veel beter Frans spreekt dan ik, waarmee ik dan 5 maanden in het Frans kan sparren. 

Eergisteren ontmoette ik in het zwembad, ook om de hoek, een aardige francaise. Dat zal geen toeval zijn. We dronken samen een kopje Pameijer-koffie en raakten, in het Frans, aan de praat over wat ons zoal bezighoudt in de gym. Net als ik doet zij daar meer dan alleen zwemmen. Ik vertelde haar natuurlijk ook over de chansons-cursus daar, wat ze heel leuk vond. Ik stel me voor als Jos en zij zegt dat ze Arlette heet. 

Ik besluit het ijzer te smeden al heet is en vertel haar over mijn vakantieplan en vraag of ze tot juli een uurtje per week Frans met me wil praten. Ze zegt verrassend spontaan: 'Ja!' maar verbindt er wel een voorwaarde aan: 'Dan wil ik wel dat jij elke week een uurtje Nederlands met mij praat. 

Nou, dat maakt het voor mij alleen nog maar leuker. Prima, helemaal mee eens. Volgende week beginnen we. Als het goed weer is wandelend. Anders bij mij thuis.

Ik ben alvast lekker aan de slag  gegaan met het recapituleren van allerlei fijne franse en toch ook weer nederlandse woordjes: camember, patat-frites, fricandel, théâtre, directoire, entree, pendule, croque-monsieur, toilet, bouillon, trottoir en charlois. 

 Jolie! N'est ce pas?

NOS GESTOORD

De Olympische Spelen van Milaan zijn in volle gang. Voor zover u het nog niet weet: bijna 24 uur per dag wordt op onze nationale televisie (NPO 1)  getoond en ten gehore gebracht hoe onze beste winterporters het daar doen: succes hebben of falen.

Er is een aantal mannen door de NPO ingehuurd om op gepaste wijze de wintersportkijker te amuseren en  informeren bij hun favoriete wedstrijden.

De door de NPO voorgeschreven commentaarwijze komt er op neer dat een wedstrijd op babbel-niveau van start gaat en vervolgens in cumulatief tempo toewerkt naar een hilarische, doldwaze, bijna hysterische eindsprint. Je zou af en toe haast denken dat er ook voor de commentatoren goud te verdienen valt.

Ik kijk vrijwel nooit naar die Olympische flauwe kul. Als ik eens kijk dan zet ik gelijk het geluid uit.

Ik doe mijn ogen wel eens dicht tijdens zo'n schaatswedstrijd op tv bijvoorbeeld. Die commentator zit dan in mijn hoofd. Ik zie hem daar met een rood aangelopen kop, met zijn hand tussen zijn benen staan, want hij kan het al snel niet meer ophouden. Dan gaat hij staan springen voor zijn monitor. De naam roepend van de sporter. Hij drukt alsmaar zijn plasser in zijn hand, knijpt er flink in, springt zwaar ademend voor zijn monitor op en neer als de eindstreep nadert. Op het laatst ejaculeert hij, als het ware, helemaal los, de eindcijfers: drie, vijfenveertig, tweeëntwintig: een nieuw Olympisch record!! Tien seconden sneller dan de op 23 maar2025 t overleden Russische Irina Oblimakova op de Spelen van Beirut in 1962.

Ik zou me voor mijn vrienden, kennissen en familie doodschamen  als ze zouden weten, dat ik op zo'n manier mijn brood moet verdienen. In mijn fantasie zie ik een klein spichtig mannetje staan te springen in een benauwde commentaarcabine. Hij is daarin opgesloten. Hij mag er pas weer uit al Jutta van Leerdam veilig op haar kamer zit. Zo door het dolle heen is hij ... een beeje tè. Er staan nu twee carabinièri voor zijn cabine.

Hij springt in die cabine en roept namen, rugnummers en nieuwe olympische records. Maar ze laten hem toch nog niet gaan.                     

Het meest schandelijke dezer dagen vind ik het NOS-journaal. Ik neem bij voorbeeld het zes uur journaal. In dit journaal, dat hooguit 15 minuten duurt is TIEN MINUTEN aandacht voor de olympische spelen. Dit, terwijl de kijker al de godganselijke dag overvoerd wordt met die olympische ijspret.

VIER MINUTEN wordt uitgetrokken voor die arme 41 jarige (net van een dochter bevallen) Italiaanse moeder en olympische skiester Gina Lollobridgida, die spectaculair valt en naar het ziekenhuis wordt gehelicopterd, alwaar blijkt dat ze een gebroken been heeft.

In nauwelijks TWEE MINUTEN wordt in dat journaal af geraffeld: 60 doden door vergaan migrantenboot in Jemen, gesprek Iran-VS, duizenden Oekraïners in de vrieskou, honderden doden drugs(??)-boten Venezuela.                                

Zijn ze nou helemaal gek geworden bij de NOS? Het lijkt wel Trumpiaans!                                                                                                                                         

IFFR 2026 (2)

Heel veel films heb ik gezien in het 55e IFFR. Tussen de 35 en 40 schat ik. Misschien wel tè veel. Mijn moeder zaliger zei altijd: 'overal waar 'te' voor staat is overbodig behalve 'te'vreden.

Ik heb films gezien uit landen en steden waar ik nooit geweest ben en waar ik ook nooit zal komen. Vanaf 1978, toen ik begon met IFFR-films te bekijken is dat mijn motivatie geweest: iets proeven van de mij (nog) onbekende wereld. Het was niet altijd topkwaliteit, de opnames, die ik zag uit Azerbeidjan, Syrië, Afghanistan, Georgië, Zuid Korea, Japan, India enz. Genoten heb ik er wel van maar eerlijk is eerlijk: menigmaal hebben kijkers om mij heen mij wakker moeten schudden. Soms omdat de film zo saai bleek te zijn. Soms omdat ik doodop was van de 5e film, die dag.

Mijn persoonlijke top 5 van 2026 is;

1. No hit wonder. (Duits)

Popster Daniel belandt in het ziekenhuis en krijgt daar de leiding over een koor met patiënten. Deze klassieke komedie biedt een rijk scala aan emotionele halftonen en scherpe observaties over 'de maatschappelijke stand van zaken', vertolkt door een ijzersterke cast.

2. The Seoul Guardians. (Zuid-Korea)

Op de avond van 3 december 2024 gingen de bewoners van Seoel de straat op om te protesteren tegen de staat van beleg. The Seoul Guardians voert je met de massa mee, tot in de nationale vergadering waar  Zuid Korea opnieuw vecht voor democratie en vrijheid.

3.  3 days in september. (Roemenië)

Een meeslepende (slechts) 65-minuten durende, wrang-humoristische studie naar verraad, waarin een idyllische bruiloft wordt verstoord door een vreemdeling met een schokkend geheim, wat leidt tot een emotionele  inzinking en kritische zelfreflectie.

4. I swear. (VK)

In een Schots stadje groeit John, midden jaren negentig op met het syndroom van Gilles de la Tourette. Tegen de verwachtingen in wordt hij uiteindelijk een baanbrekende, veel geprezen activist en pleitbezorger voor zijn lotgenoten in het Verenigd Koninkrijk. Gebaseerd op een waar gebeurd verhaal. 

5.  After the cities. (Spanje)

Deze film toont het bewustzijn van de stad Santiago de la Postella, met behulp van  een onsamenhangende mozaïek van reisverhalen. Onbekende mensen lezen voor uit persoonlijke brief(kaart)wisselingen, terwijl mysterieuze beelden en uitgestippelde routes samenvallen en een reflectie vormen op herinneringen, afstand en transformatie door de tijd heen.

Ik ben blij dat ik dit jaar niet gegaan ben. In januari 2027 sta ik weer te trappelen.

ELF JAAR EERDER (10) ARTSEN.

Ik ben patiënt bij een huisartsenechtpaar. Die man is iets prettiger. Geweldig is hij niet … hij kan er mee door. Hij neemt redelijk de tijd voor je, is vriendelijk. Het is me alleen een paar keer overkomen dat hij vrij grof gaat zitten vloeken! Ik vraag me wel eens af of hij  Gilles de la Tourette heeft.

Mijn pink groeit krom. De dokter had me foto’s laten maken in het ziekenhuis en ik moest hem bellen voor wat er op die foto’s te zien was. Dat deed ik en de doktersassistente zei dat het wel mee viel en dat ik het maar even moest aanzien. Nou, ik heb het een halfjaar aangezien tot later het topje van mijn pink zich in mijn handpalm boorde. Die vinger kon toen haast niet mee krommer. Dat verhaal vertelde ik de dokter en toen wendde hij zich gepikeerd van me af en zei: ’aan zien, aan zien, u laat uw pink, godverdomme, toch niet zó alle jezus kromgroeien, dan moet u  gewoon eerder bij mij aankloppen.’

‘Ja,’ zei ik, ‘ dan moet u tegen me zeggen, hoe lang ik het  moet aanzien, want toen die foto’s gemaakt werden, stond die vinger al behoorlijk krom. Weet u wat ik denk dokter, dat u die foto’s destijds niet eens gezien heeft en dat uw incapabele assistente de foto’s even vlug vlug bekeken heeft, toen ik belde. Toen heeft zij mij op eigen houtje geadviseerd om het maar even aan te zien. Want ú, dokter had daar geen tijd voor. Wanneer ik het nog langer aan had gezien was ik mijn pink misschien wel kwijt geraakt.’

Het was duidelijk te zien, dat de dokter niet blij was met mijn woorden. Er verscheen een zenuwtrekje van de linkerkant van zijn neusvleugel naar zijn linkermondhoek en tegelijkertijd knipperde hij onregelmatig met zijn linkeroog.

‘Ik geef toe dat ik hier wat duidelijker over had kunnen zijn. Godverdegodverdomme!'

Ik zal u nu meteen verwijzen naar het ziekenhuis om uw vinger recht te laten zetten.’

En binnen drie weken stond ie weer recht.

De ega van die mannelijke dokter is dus ook arts. Met een schijnbaar vriendelijke toverfeeënglimlach haalt ze haar patiënt op uit de wachtkamer. De dokter draait zich om en loopt naar haar spreekkamer. De glimlach heeft dan plaats gemaakt voor een asgrauwe sombere blik. Pas als ze de patiënt aankijkt tovert ze de glimlach weer op haar gezicht. Het straalt er bij haar van alle kanten af: 'Wat een vreselijke baan heb ik toch! Maar: ik blijf lachen.

Toen ik nog maar pas bij dat huisartsenkoppel was, ben ik een paar keer bewust naar die vrouw gegaan. Nou heb ik meestal nooit iets bijzonders maar die ene keer wel; ze is toen bij mij vreselijk door de mand gevallen.  Ik had last van aambeien. Dat vertelde ik haar. Goed, ik geef toe: het is niet het leukste klusje voor een arts maar ik mag toch wel verwachten van een professionele kracht, dat ze daar mee om weet te gaan. Ik heb het woord ‘aambeien’ nog niet uitgesproken of ik zie haar een lichte neiging tot kotsen onderdrukken en tegelijkertijd hoor ik haar zeggen: ‘Ontkleed alleen uw onderlichaam en gaat daar maar op de behandeltafel liggen. Ik kom er zo aan.’

Jammer dat ik haar gezicht niet kon zien, toen ze mijn billen uit elkaar moest duwen om mijn aambeien te inspecteren met haar zaklantaarn in haar mond.

‘Kleedt u zich maar weer aan.’ ‘Het is niets om u ongerust over te maken, meneer. Ik zal u een tube Sperti voorschrijven; dagelijks na de stoelgang dun smeren. Tot ziens, meneer. Als u last blijft houden, zie ik u graag terug,’ loog ze.

    

ELF JAAR EERDER (9) BIEB.

Het is maandag, één uur in de middag en hartstikke druk voor de ingang van de bieb. De toegangsdeur gaat weldra open. Op andere dagen opent de bieb om tien uur ’s ochtends. ’s Ochtends staan er ook wel wat mensen te wachten tot ze naar binnen mogen maar dat zijn er niet zo veel.

Nu, op deze maandag, staan tientallen mensen, bijna te trappelen van ongeduld om naar binnen te mogen. Wat de wachtenden vandaag extra onrustig maakt is het slechte weer: koud en nat.

Ik moet zelf ook nog tien minuten wachten. Op de bovenste verdieping van de bieb heb ik een werkruimte gereserveerd voor mij en de dertig jarige Poolse Irina. Ik geef Nederlandse les aan haar. Zij is er nog niet. Het is nog vroeg.

Helemaal vooraan,  staan, bijna tegen de deur aangeplakt, veel studentikoze types. Ze staan startklaar voor de race om de beste studeerplekjes op de vijfde en zesde verdieping.  

Natuurlijk zijn er ook behoorlijk wat mensen, die alleen maar een boek komen terugbrengen en een nieuw boek gaan lenen. Die staan meestal niet zo te dringen, die staan op enkele tientallen meters afstand toe te kijken, wachten rustig af tot de deur opengaat en de grootste drukte weg is.

Voor sommige mensen, die hier staan te wachten is de bieb, in herfst en winter,  een uitkomst pur sang. Daklozen bijvoorbeeld, zij vinden hier warmte en onderdak, pakken nu hier eens een foldertje dan weer daar een boek. Ze lezen, kijken tv of computeren wat. De hele tijd op één plek ‘hangen’ mogen ze immers niet. Doen ze dat toch dan worden ze er uit uitgestuurd. Daarom ook liften of roltrappen ze van de ene naar de andere verdieping, totdat het om zeven uur ’s avonds tijd wordt om wat te eten en naar de nachtopvang te gaan.

Dan zie ik Leen; hij ziet mij ook. We kennen elkaar van de sportschool en van het IFFR (het  internationale filmfestival van Rotterdam). Leen is een goed geconserveerde zeventiger. Vijfenzeventig jaar moet hij inmiddels zijn. Hij lijkt wel zestig; gebruinde kop, geen rimpeltje te zien, slank. We hebben een paar jaar samen op de sportschool gespind: … heel hard gefietst maar geen meter vooruitgekomen.  Leen is toen van de ene op de andere dag naar een andere sportschool gegaan, zonder afscheid te nemen. Dat vond ik wel een beetje lullig van hem…. dat zeg ik hem ook …. kan die ook best wel inkomen.

Leen en ik hebben ook een paar jaar als vrijwilliger gewerkt voor h

et IFFR. We waren ‘zaalwacht’ , controleur van de toegangskaartjes. Dat gaat Leen in januari 2015 weer doen. Ik niet meer,  ... ik ga alleen nog maar naar films kijken.

Leen wil nog wel even aan me kwijt dat hij hier niet is gekomen om boeken te lenen. Zijn zoon heeft hem gevraagd wat boeken terug te brengen. Zelf is hij niet zo’n lezer.

‘Wat kom jij hier eigenlijk doen?’ vraagt hij aan mij.

‘Nou,’ zeg ik, ’ik geef Nederlandse les aan ... aan háár.’ Ik wijs naar de kleine Irina, die, geheel gekleed in het blauw, lachend naar ons toe loopt.

‘Zoooo, leuke vrouw!’ zegt Leen en hij verdwijnt met die grote groep de bieb in.

 Irina en ik geven elkaar een handje: ‘Altijd zó druk hier!’ zegt ze.