AVIGNON 2026.

 Ik ga dit jaar weer naar Avignon op vakantie. Naar het theaterfestival. Reis en verblijf heb ik al geboekt. De eerste drie weken van juli ga ik.

Het idee 'Avignon' kwam in me op tijdens een pauze tussen twee films van het IFFR. Ik ging op m'n mobiel kijken wanneer het theaterfestival precies is en of ik dan een hotel kan boeken. Dat liep allemaal op rolletjes. Zo boekte ik dus in de pauze van het ene festival voor het andere festival. In een tijdsbestek van twintig minuten. Een hals-over-kop-besluit.

De komende maanden ga ik me daarom weer eens echt toeleggen op de Franse taal. Ik spreek al wel redelijk Frans maar het kan altijd beter. Zoals ik eerder schreef, ben ik bezig met een cursus Franse chansons zingen in het buurthuis hier om de hoek. Van die Franse liedjes leer ik weer nieuwe woorden kennen als l'amour, j t' aime, croissant au chocolat, charmant enz. ... en verbetert mijn uitspraak.

Ik loop meteen naar mijn slijter, Dirck III om een paar exquise wijntjes uit te zoeken. Mijn favoriet Saint Èmilion is net in de aanbieding: 'trois pour le prix de deux'. Toeval bestaat niet zegt één van mijn vriendinnen tot vervelens toe dus .... ik koop direct zes bouteilles.

Ook ga ik gelijk op zoek naar iemand die nog veel beter Frans spreekt dan ik, waarmee ik dan 5 maanden in het Frans kan sparren. 

Eergisteren ontmoette ik in het zwembad, ook om de hoek, een aardige francaise. Dat zal geen toeval zijn. We dronken samen een kopje Pameijer-koffie en raakten, in het Frans, aan de praat over wat ons zoal bezighoudt in de gym. Net als ik doet zij daar meer dan alleen zwemmen. Ik vertelde haar natuurlijk ook over de chansons-cursus daar, wat ze heel leuk vond. Ik stel me voor als Jos en zij zegt dat ze Arlette heet. 

Ik besluit het ijzer te smeden al heet is en vertel haar over mijn vakantieplan en vraag of ze tot juli een uurtje per week Frans met me wil praten. Ze zegt verrassend spontaan: 'Ja!' maar verbindt er wel een voorwaarde aan: 'Dan wil ik wel dat jij elke week een uurtje Nederlands met mij praat. 

Nou, dat maakt het voor mij alleen nog maar leuker. Prima, helemaal mee eens. Volgende week beginnen we. Als het goed weer is wandelend. Anders bij mij thuis.

Ik ben alvast lekker aan de slag  gegaan met het recapituleren van allerlei fijne franse en toch ook weer nederlandse woordjes: camember, patat-frites, fricandel, théâtre, directoire, entree, pendule, croque-monsieur, toilet, bouillon, trottoir en charlois. 

 Jolie! N'est ce pas?

NOS GESTOORD

De Olympische Spelen van Milaan zijn in volle gang. Voor zover u het nog niet weet: bijna 24 uur per dag wordt op onze nationale televisie (NPO 1)  getoond en ten gehore gebracht hoe onze beste winterporters het daar doen: succes hebben of falen.

Er is een aantal mannen door de NPO ingehuurd om op gepaste wijze de wintersportkijker te amuseren en  informeren bij hun favoriete wedstrijden.

De door de NPO voorgeschreven commentaarwijze komt er op neer dat een wedstrijd op babbel-niveau van start gaat en vervolgens in cumulatief tempo toewerkt naar een hilarische, doldwaze, bijna hysterische eindsprint. Je zou af en toe haast denken dat er ook voor de commentatoren goud te verdienen valt.

Ik kijk vrijwel nooit naar die Olympische flauwe kul. Als ik eens kijk dan zet ik gelijk het geluid uit.

Ik doe mijn ogen wel eens dicht tijdens zo'n schaatswedstrijd op tv bijvoorbeeld. Die commentator zit dan in mijn hoofd. Ik zie hem daar met een rood aangelopen kop, met zijn hand tussen zijn benen staan, want hij kan het al snel niet meer ophouden. Dan gaat hij staan springen voor zijn monitor. De naam roepend van de sporter. Hij drukt alsmaar zijn plasser in zijn hand, knijpt er flink in, springt zwaar ademend voor zijn monitor op en neer als de eindstreep nadert. Op het laatst ejaculeert hij, als het ware, helemaal los, de eindcijfers: drie, vijfenveertig, tweeëntwintig: een nieuw Olympisch record!! Tien seconden sneller dan de op 23 maar2025 t overleden Russische Irina Oblimakova op de Spelen van Beirut in 1962.

Ik zou me voor mijn vrienden, kennissen en familie doodschamen  als ze zouden weten, dat ik op zo'n manier mijn brood moet verdienen. In mijn fantasie zie ik een klein spichtig mannetje staan te springen in een benauwde commentaarcabine. Hij is daarin opgesloten. Hij mag er pas weer uit al Jutta van Leerdam veilig op haar kamer zit. Zo door het dolle heen is hij ... een beeje tè. Er staan nu twee carabinièri voor zijn cabine.

Hij springt in die cabine en roept namen, rugnummers en nieuwe olympische records. Maar ze laten hem toch nog niet gaan.                     

Het meest schandelijke dezer dagen vind ik het NOS-journaal. Ik neem bij voorbeeld het zes uur journaal. In dit journaal, dat hooguit 15 minuten duurt is TIEN MINUTEN aandacht voor de olympische spelen. Dit, terwijl de kijker al de godganselijke dag overvoerd wordt met die olympische ijspret.

VIER MINUTEN wordt uitgetrokken voor die arme 41 jarige (net van een dochter bevallen) Italiaanse moeder en olympische skiester Gina Lollobridgida, die spectaculair valt en naar het ziekenhuis wordt gehelicopterd, alwaar blijkt dat ze een gebroken been heeft.

In nauwelijks TWEE MINUTEN wordt in dat journaal af geraffeld: 60 doden door vergaan migrantenboot in Jemen, gesprek Iran-VS, duizenden Oekraïners in de vrieskou, honderden doden drugs(??)-boten Venezuela.                                

Zijn ze nou helemaal gek geworden bij de NOS? Het lijkt wel Trumpiaans!                                                                                                                                         

IFFR 2026 (2)

Heel veel films heb ik gezien in het 55e IFFR. Tussen de 35 en 40 schat ik. Misschien wel tè veel. Mijn moeder zaliger zei altijd: 'overal waar 'te' voor staat is overbodig behalve 'te'vreden.

Ik heb films gezien uit landen en steden waar ik nooit geweest ben en waar ik ook nooit zal komen. Vanaf 1978, toen ik begon met IFFR-films te bekijken is dat mijn motivatie geweest: iets proeven van de mij (nog) onbekende wereld. Het was niet altijd topkwaliteit, de opnames, die ik zag uit Azerbeidjan, Syrië, Afghanistan, Georgië, Zuid Korea, Japan, India enz. Genoten heb ik er wel van maar eerlijk is eerlijk: menigmaal hebben kijkers om mij heen mij wakker moeten schudden. Soms omdat de film zo saai bleek te zijn. Soms omdat ik doodop was van de 5e film, die dag.

Mijn persoonlijke top 5 van 2026 is;

1. No hit wonder. (Duits)

Popster Daniel belandt in het ziekenhuis en krijgt daar de leiding over een koor met patiënten. Deze klassieke komedie biedt een rijk scala aan emotionele halftonen en scherpe observaties over 'de maatschappelijke stand van zaken', vertolkt door een ijzersterke cast.

2. The Seoul Guardians. (Zuid-Korea)

Op de avond van 3 december 2024 gingen de bewoners van Seoel de straat op om te protesteren tegen de staat van beleg. The Seoul Guardians voert je met de massa mee, tot in de nationale vergadering waar  Zuid Korea opnieuw vecht voor democratie en vrijheid.

3.  3 days in september. (Roemenië)

Een meeslepende (slechts) 65-minuten durende, wrang-humoristische studie naar verraad, waarin een idyllische bruiloft wordt verstoord door een vreemdeling met een schokkend geheim, wat leidt tot een emotionele  inzinking en kritische zelfreflectie.

4. I swear. (VK)

In een Schots stadje groeit John, midden jaren negentig op met het syndroom van Gilles de la Tourette. Tegen de verwachtingen in wordt hij uiteindelijk een baanbrekende, veel geprezen activist en pleitbezorger voor zijn lotgenoten in het Verenigd Koninkrijk. Gebaseerd op een waar gebeurd verhaal. 

5.  After the cities. (Spanje)

Deze film toont het bewustzijn van de stad Santiago de la Postella, met behulp van  een onsamenhangende mozaïek van reisverhalen. Onbekende mensen lezen voor uit persoonlijke brief(kaart)wisselingen, terwijl mysterieuze beelden en uitgestippelde routes samenvallen en een reflectie vormen op herinneringen, afstand en transformatie door de tijd heen.

Ik ben blij dat ik dit jaar niet gegaan ben. In januari 2027 sta ik weer te trappelen.

ELF JAAR EERDER (10) ARTSEN.

Ik ben patiënt bij een huisartsenechtpaar. Die man is iets prettiger. Geweldig is hij niet … hij kan er mee door. Hij neemt redelijk de tijd voor je, is vriendelijk. Het is me alleen een paar keer overkomen dat hij vrij grof gaat zitten vloeken! Ik vraag me wel eens af of hij  Gilles de la Tourette heeft.

Mijn pink groeit krom. De dokter had me foto’s laten maken in het ziekenhuis en ik moest hem bellen voor wat er op die foto’s te zien was. Dat deed ik en de doktersassistente zei dat het wel mee viel en dat ik het maar even moest aanzien. Nou, ik heb het een halfjaar aangezien tot later het topje van mijn pink zich in mijn handpalm boorde. Die vinger kon toen haast niet mee krommer. Dat verhaal vertelde ik de dokter en toen wendde hij zich gepikeerd van me af en zei: ’aan zien, aan zien, u laat uw pink, godverdomme, toch niet zó alle jezus kromgroeien, dan moet u  gewoon eerder bij mij aankloppen.’

‘Ja,’ zei ik, ‘ dan moet u tegen me zeggen, hoe lang ik het  moet aanzien, want toen die foto’s gemaakt werden, stond die vinger al behoorlijk krom. Weet u wat ik denk dokter, dat u die foto’s destijds niet eens gezien heeft en dat uw incapabele assistente de foto’s even vlug vlug bekeken heeft, toen ik belde. Toen heeft zij mij op eigen houtje geadviseerd om het maar even aan te zien. Want ú, dokter had daar geen tijd voor. Wanneer ik het nog langer aan had gezien was ik mijn pink misschien wel kwijt geraakt.’

Het was duidelijk te zien, dat de dokter niet blij was met mijn woorden. Er verscheen een zenuwtrekje van de linkerkant van zijn neusvleugel naar zijn linkermondhoek en tegelijkertijd knipperde hij onregelmatig met zijn linkeroog.

‘Ik geef toe dat ik hier wat duidelijker over had kunnen zijn. Godverdegodverdomme!'

Ik zal u nu meteen verwijzen naar het ziekenhuis om uw vinger recht te laten zetten.’

En binnen drie weken stond ie weer recht.

De ega van die mannelijke dokter is dus ook arts. Met een schijnbaar vriendelijke toverfeeënglimlach haalt ze haar patiënt op uit de wachtkamer. De dokter draait zich om en loopt naar haar spreekkamer. De glimlach heeft dan plaats gemaakt voor een asgrauwe sombere blik. Pas als ze de patiënt aankijkt tovert ze de glimlach weer op haar gezicht. Het straalt er bij haar van alle kanten af: 'Wat een vreselijke baan heb ik toch! Maar: ik blijf lachen.

Toen ik nog maar pas bij dat huisartsenkoppel was, ben ik een paar keer bewust naar die vrouw gegaan. Nou heb ik meestal nooit iets bijzonders maar die ene keer wel; ze is toen bij mij vreselijk door de mand gevallen.  Ik had last van aambeien. Dat vertelde ik haar. Goed, ik geef toe: het is niet het leukste klusje voor een arts maar ik mag toch wel verwachten van een professionele kracht, dat ze daar mee om weet te gaan. Ik heb het woord ‘aambeien’ nog niet uitgesproken of ik zie haar een lichte neiging tot kotsen onderdrukken en tegelijkertijd hoor ik haar zeggen: ‘Ontkleed alleen uw onderlichaam en gaat daar maar op de behandeltafel liggen. Ik kom er zo aan.’

Jammer dat ik haar gezicht niet kon zien, toen ze mijn billen uit elkaar moest duwen om mijn aambeien te inspecteren met haar zaklantaarn in haar mond.

‘Kleedt u zich maar weer aan.’ ‘Het is niets om u ongerust over te maken, meneer. Ik zal u een tube Sperti voorschrijven; dagelijks na de stoelgang dun smeren. Tot ziens, meneer. Als u last blijft houden, zie ik u graag terug,’ loog ze.

    

ELF JAAR EERDER (9) BIEB.

Het is maandag, één uur in de middag en hartstikke druk voor de ingang van de bieb. De toegangsdeur gaat weldra open. Op andere dagen opent de bieb om tien uur ’s ochtends. ’s Ochtends staan er ook wel wat mensen te wachten tot ze naar binnen mogen maar dat zijn er niet zo veel.

Nu, op deze maandag, staan tientallen mensen, bijna te trappelen van ongeduld om naar binnen te mogen. Wat de wachtenden vandaag extra onrustig maakt is het slechte weer: koud en nat.

Ik moet zelf ook nog tien minuten wachten. Op de bovenste verdieping van de bieb heb ik een werkruimte gereserveerd voor mij en de dertig jarige Poolse Irina. Ik geef Nederlandse les aan haar. Zij is er nog niet. Het is nog vroeg.

Helemaal vooraan,  staan, bijna tegen de deur aangeplakt, veel studentikoze types. Ze staan startklaar voor de race om de beste studeerplekjes op de vijfde en zesde verdieping.  

Natuurlijk zijn er ook behoorlijk wat mensen, die alleen maar een boek komen terugbrengen en een nieuw boek gaan lenen. Die staan meestal niet zo te dringen, die staan op enkele tientallen meters afstand toe te kijken, wachten rustig af tot de deur opengaat en de grootste drukte weg is.

Voor sommige mensen, die hier staan te wachten is de bieb, in herfst en winter,  een uitkomst pur sang. Daklozen bijvoorbeeld, zij vinden hier warmte en onderdak, pakken nu hier eens een foldertje dan weer daar een boek. Ze lezen, kijken tv of computeren wat. De hele tijd op één plek ‘hangen’ mogen ze immers niet. Doen ze dat toch dan worden ze er uit uitgestuurd. Daarom ook liften of roltrappen ze van de ene naar de andere verdieping, totdat het om zeven uur ’s avonds tijd wordt om wat te eten en naar de nachtopvang te gaan.

Dan zie ik Leen; hij ziet mij ook. We kennen elkaar van de sportschool en van het IFFR (het  internationale filmfestival van Rotterdam). Leen is een goed geconserveerde zeventiger. Vijfenzeventig jaar moet hij inmiddels zijn. Hij lijkt wel zestig; gebruinde kop, geen rimpeltje te zien, slank. We hebben een paar jaar samen op de sportschool gespind: … heel hard gefietst maar geen meter vooruitgekomen.  Leen is toen van de ene op de andere dag naar een andere sportschool gegaan, zonder afscheid te nemen. Dat vond ik wel een beetje lullig van hem…. dat zeg ik hem ook …. kan die ook best wel inkomen.

Leen en ik hebben ook een paar jaar als vrijwilliger gewerkt voor h

et IFFR. We waren ‘zaalwacht’ , controleur van de toegangskaartjes. Dat gaat Leen in januari 2015 weer doen. Ik niet meer,  ... ik ga alleen nog maar naar films kijken.

Leen wil nog wel even aan me kwijt dat hij hier niet is gekomen om boeken te lenen. Zijn zoon heeft hem gevraagd wat boeken terug te brengen. Zelf is hij niet zo’n lezer.

‘Wat kom jij hier eigenlijk doen?’ vraagt hij aan mij.

‘Nou,’ zeg ik, ’ik geef Nederlandse les aan ... aan háár.’ Ik wijs naar de kleine Irina, die, geheel gekleed in het blauw, lachend naar ons toe loopt.

‘Zoooo, leuke vrouw!’ zegt Leen en hij verdwijnt met die grote groep de bieb in.

 Irina en ik geven elkaar een handje: ‘Altijd zó druk hier!’ zegt ze.

ELF JAAR EERDER (8) DOUCHE

Als ik in de loop van de ochtend, na een fikse wandeling  met Router, onze hond, de woonkamer binnenstap, zie ik tot mijn grote verbazing een man op de bank zitten, die ik niet ken.  Router slaat meteen aan en gaat afwisselend staan blaffen en grommen naar hem. De man voelt zich ongemakkelijk  door de reactie van Router maar echt in  de war raakt hij er ook niet van.

‘Af Router, af,’ roep ik. Router kruipt braaf onder de bank, precies onder de plek waar de man zit. De man zit aan de koffie en mijn eerste gedachte is: dat is vast de meteropnemer voor het waterverbruik. Mijn vrouw heeft hem een bakkie koffie gegeven om een beetje op te warmen. Want het blijft maar ijskoud! Het vreemde alleen is dat mijn vrouw in geen velden of wegen is te bekennen. Ik roep nog: ‘Mirjam, Mirjam,’ want zo heet ze. Maar er komt geen reactie.

Ik stel me maar even aan die kerel voor: ‘Hans de Raaf’. Hij stelt zich aan mij voor als Nico Jaspers. Router gromt en ligt vlak naast Jaspers zijn voeten te kwijlen. ‘Af, Router, ga af!’

‘Laat me eens raden: U komt zeker voor mijn vrouw, meneer Jaspers?’

‘Ja, inderdaad, ik kom voor uw vrouw.’

‘Had u misschien iets afgesproken?’ vroeg ik.

‘Ja, om 10 uur vanochtend’ zei Jaspers, ‘we hebben elkaar ook al gezien, maar ze moest  even een boodschap doen. Ze dacht binnen het uur weer terug te zijn. Ik kon hier wel even wachten. Als mijn man komt, zei uw vrouw nog, zeg hem dan maar dat ik even naar het Kruidvat ben.’

‘Wat komt u hier eigenlijk doen, heer Jaspers?’

‘Tja, ik kom hier om uw douche te repareren. Volgens uw vrouw is de douche onbetrouwbaar: nu eens geeft ie een lekkere warme straal, dan weer een ijskoude en dan is ie ineens weer kokend heet. Zij moet dus steeds weer snel onder de douche vandaan springen. Het is volgens haar om gek van te worden.’ Router blijft onrustig. Zachtjes jankend ligt hij onder de bank; onder Jaspers. ‘Stil Router!’ zeg ik.

‘En nu geniet u van een lekker bakkie koffie alvorens u uw gereedschapstas pakt en in de douche aan de slag gaat,’ zegt Hans.

‘Nee, ik  ….. o, nu denk ik er ineens pas aan, dat uw vrouw mij ook vroeg u te zeggen dat er ook voor ù nog een bakkie koffie in de keuken staat ….. en een rose koek … die zijn echt lekker!’ zei Jaspers, ‘maar u zei dat ik aan de slag kon gaan in de douche …. Dat is niet meer nodig, hoor.’

‘Hè? Niet meer nodig?’ zegt Hans de Raaf.

‘Nee, dat hoeft niet meer, voorlopig niet in ieder geval, want ik ben al klaar met het klusje,’ zegt Jaspers.

‘Oké,  u zit hier gewoon nog even uw koffie op te drinken en dan ….

‘Nee, nee,’ zegt Jaspers,’ als uw vrouw straks terug is, ga ik nog even controleren of de temperatuur van de warmwaterstraal nu constant blijft en of er geen rare schommelingen meer zijn van ijskoud naar kokend heet. Uw vrouw durft  dat, gezien haar slechte ervaringen met de douche, niet zelf te controleren. Ik wil dat wel voor u doen. Daar heb ik geen bezwaar tegen. Als ze straks terug is van het Kruidvat, met mijn anti-allergie douchegel, dan spring ik hier gewoon even lekker onder de douche.

ELF JAAR EERDER (7) PAPA.

PAPA.

Wat een kou deze vrijdag! Gelukkig hoef ik niet lang buiten te zijn. Op vrijdag passen mijn vrouw en ik altijd op onze  kleinzoon Bent. Dus we moeten in ieder geval van Rotterdam naar Dordrecht reizen. Dan zitten we voornamelijk in de trein.  Een halve kilometer fietsen van huis, naar NS Station Blaak en een halve kilometer lopen van Station Dordt naar het huis Bent. Wat een venijnig koude wind! Het is echt weer voor een bivakmuts, om ook de wangen warm te houden. 

Het is nog donker als we van huis gaan en het is ook nog donker als we bij de kleine Bent arriveren. Tegen acht uur doet mijn zoon Ralf de deur voor ons open. Bent is dan al lang wakker en ... en aan het werk:  hij is bezig met zijn verzameling houten blokken kriskras door de woonkamer te gooien. Als hij merkt dat opa en oma  binnenkomen, stopt hij zijn gooi- en smijtwerk en kruipt razendsnel naar me toe …  gaat dan op zijn knieën vòòr me zitten, tilt zijn beide armen omhoog en lacht alsof hij wil zeggen: ‘Optillen opa!’

Vervolgens begint Bent wat woorden te brabbelen, vooral onverstaanbare; maar het woord dat er nu boven uitspringt is: ‘Papa!!’ Als ik hem optil kijkt Bent direct naar de wandkast naast ons en daarin  staat een foto van papa Ralf. Daar wijst hij naar en zegt hij ….: ‘Papa!’ 

Bent is gek op papa Ralf.  Vandaag zag ik Bent rommelen met zijn blokken, spelen met een dinky-toy, of hoorde ik hem wat brabbelen boven een opengeslagen waterproof leesboek ... en dan ...opeens, is hij niet meer één en al spel en gebrabbel: draait zich om, wijst naar de foto in de wandkast en roept dan luid en verrukt: ‘Papa!!’

Hij kent al wat meer woorden: kikkers en eenden noemt hij ‘kakkak’; alle poezen zijn  ‘aai’; een koe wordt bij hem: ‘boeoeoe’, een hond is 'ahh-ahh' en daarbij slaat hij hard met zijn hiel op de grond. 

Ik had verwacht dat hij het woord ‘lekker’ al zou kennen maar niet dus. Wel heeft hij een duidelijk gebaar om aan te geven dat hij iets lekker vindt: hij strekt zijn arm opzij en beweegt die dan heen en weer.

Hij eet graag boterhammen. Drie stuks, zo rond twaalf uur ’s middags. Twee met appelstroop en een met smeerkaas. Natuurlijk in kleine stukken gesneden. Alleen al het klaarmaken wordt voor mij een behoorlijke kleefboel: drie tamelijk slappe, witte boterhammen in kleine stukken snijden ... Maar goed mijn vingers zijn zo afgelikt en gewassen en ik vind het nog lekker ook. Bent weigert overigens elk stukje brood, dat hij niet zèlf mag pakken en niet zelf in zijn mond mag stoppen. Ook nu dus kleeftroep: handen, gezicht en mouwen onder een combinatie van smeerkaas en appelstroop. Vurrukkulluk. Bent mag dan wel zelf zijn goed belegde stukje brood pakken, het tempo waarin dat gaat bepaal ik of oma. Want Bent heeft de neiging om twaalf stukken brood achter elkaar naar binnen te proppen en ze vervolgens weer uit te kotsen.

Ondanks de bittere kou, hebben we deze vanmiddag toch nog een uur gewandeld door de mooie Dordtse binnenstad. Van zo’n hele dag binnen zitten word je zo duf ... en uit de wind en in de zon, was zo af en toe best effe lekker. Vond Bent ook. Hij wilde zelfs geen handschoenen aan.