ARMOEDE UITGELEGD (DEEL 2)

Deel 2. De luxe van de keuze.

Ik zag een tijdje geleden de documentaire Een leven zonder geld. (zie ook mijn column  d.d. 21 april jl). Daarin wordt de Duitse Heidemarie Schwermer gevolgd. Een keurig verzorgde dame op leeftijd die besloot al haar bezittingen op te geven. Ze reist rond, geeft lezingen en ruilt haar arbeid voor voedsel en onderdak. Ze dweilt de vloer van een supermarkt in ruil voor verse groenten. Tijdens een lezing op een Spaanse school reageert een tiener vlijmscherp: ‘U leeft van het geld van anderen… dus u leeft wel degelijk van geld!’

Die knaap sloeg de spijker op zijn kop. Heidemarie maakt een lifestylekeuze. Ze is een voormalig psychotherapeute, spreekt haar talen en ziet eruit als een gedistingeerde dame. Als een ongeschoren, sjofel geklede verwarde man uit een sketch van Van Kooten en De Bie ditzelfde zou proberen, kon hij fluiten naar de welwillendheid van de groenteboer. Heidemarie heeft het ultieme privilege: zij kan kiezen voor de armoede.

Dat brengt me terug bij het boek van Tim ’s Jongers. Hij legt uit dat de vermogende bovenlaag armoede vaak romantiseert als een soort minimalistisch avontuur. Maar ware armoede is geen keuze.

In de lente van 2012 hielp ik op een zaterdagmiddag mee met een inzamelingsactie voor de Voedselbank in Rotterdam. We vroegen winkelend publiek om iets extra’s te kopen. De vrijgevigheid was hartverwarmend; de kratten stroomden vol. Want ja, ook in een stad als Rotterdam wordt er echt honger geleden. De mensen die daar wekelijks in de rij staan voor een pakket, hebben geen netwerk van gulle gevers. Ze hebben geen intellectuele bagage om lezingen te geven in ruil voor een slaapplek. Zij ruilen hun vloeren dweilen niet voor hippe bio-broccoli; zij proberen simpelweg te overleven in een systeem dat hen vermorzelt.

Het verschil tussen Heidemarie en de cliënten van de Voedselbank is het fundament van het armoedevraagstuk. Als je kunt kiezen om zonder bezit te leven, bezit je nog altijd de regie over je eigen leven. Echte armoede begins pas wanneer de keuzevrijheid stopt. En dat is precies waar onze overheid de mist in gaat. Die denkt namelijk dat je armoede kunt oplossen door mensen 'keuzes' aan te leren met een leger aan coaches en adviseurs. Hoe misplaatst die betutteling is, laat ik u morgen zien in het slotakkoord van dit drieluik.

Lieve lezer, 

stukjes van mij zijn al vele jaren te lezen via de volgende link:

stukkiejee.blogspot.com

GELUIDSHINDER.

Ik heb geen wekker meer nodig. Vanaf klokslag half acht wordt het dak van het   appartementencomplex waar ik woon gerenoveerd. Eerst de oude laag afpellen en dan de nieuwe dakbedekking er op.. Van half acht tot half vier lijkt het net alsof er of er waanzinnig  zware vrachtwagencombinaties langs je huis denderen. Telefoneren, lezen, rustig praten, naar muziek luisteren, ik heb het allemaal geprobeerd maar het lukt niet. Zelfs eten gaat alleen met lange tanden. Het smaakt gewoon veel minder als je na elke hap eten je  vingers weer in je oren moet steken. Ik zie de mensen op het dak met grote oorbeschermers werken.  In feite hadden ze ons, bewoners oordopjes moeten geven. Als ik even in de woonkamer moet zijn, waar de overlast het grootst is, dan fluit het geluid vlijmscherp mijn ene oor in, mijn andere oor uit.

Ik ben niet de enige in deze flat die er last van heeft maar zoals gewoonlijk durft niemand er wat van te zeggen. Behalve ik dan. En zó'n held ben ik nou ook weer niet. Ik bel naar de DCMR, de Milieudienst voor de Rijnmond, maar de medewerker daar poeiert me gelijk af: ‘Bij ons kan je alleen klagen over bedrijven die overlast veroorzaken’. Alsof die mensen hierboven op het dak niet bij een bedrijf werken. ‘Nee,’ zegt de man, ‘de gemeente heeft voor dat werk een vergunning voor afgegeven, dus dan moet je daar klagen’.

Bij de gemeente vang ik ook al bot: ‘Als het werk wordt uitgevoerd in opdracht van een woningcorporatie, dan is daaraan een vergunning voor gegeven door de gemeente. In die vergunning zijn dan de voorwaarden opgenomen waaronder die geluidshinder mag plaatsvinden …  ‘

Ik denk er niet aan om vandaag de hele dag in die klote-herrie te blijven zitten. Laat me niet gek maken. Normaal gesproken breng ik de dinsdagmiddagen met Ludo door. Ik ben zijn maatje. Vanmiddag zouden we naar mini-world gaan, dat Rotterdamse Madurodam bij het Centraal Station. Ik vind er geen reet aan. Maar Ludo wilde het graag, dus … en dan verslaapt meneer zich … gaat die hele maatjesmiddag niet door.

Het komt mij niet slecht uit. Heb genoeg te doen. Het is lekker weer dus ik fiets naar de markt voor bananen en (earl- grey) thee. Ik loop dan gelijk even bij de bieb binnen voor ‘Herfst’ een boek van mijn huidige favoriete schrijver: Karl Ove Knausgärd.